Հոկտեմբերը կրծքագեղձի քաղցկեղի իրազեկման ամիսն է։ Այս տարվա կարգախոսն է՝ «Յուրաքանչյուրի պատմությունը յուրահատուկ է, յուրաքանչյուրի անցած ճանապարհը կարևոր է»։

Ինչո՞ւ այս կարգախոսը։ 

Կրծքագեղձի քաղցկեղի յուրաքանչյուր ախտորոշման հետևում թաքնված է քաջության և հույսի պատմություն։ Այս կարգախոսը մեզ հիշեցնում է, որ կրծքագեղձի քաղցկեղը տարբեր կերպ է անդրադառնում կանանց և նրանց ընտանիքների կյանքի վրա, և որ յուրաքանչյուրի անցած ճանապարհը այս խնդրի հետ պայքարում արժանի է կարեկցանքի և աջակցության։ Այս տարվա կարգախոսը առանձնահատուկ կերպով ընդգծում է նաև, թե որքան կարևոր է կրծքագեղձի քաղցկեղ ունեցող յուրաքանչյուր բուժառուի համար ժամանակին ստանալ որակյալ բուժօգնություն և ապրումակցում։ 

Համաշխարհային մարտահրավեր

Կրծքագեղձի քաղցկեղը կանանց շրջանում ամենատարածված քաղցկեղն է ամբողջ աշխարհում։ 2022 թվականին այս հիվանդությունը ախտորոշվել է մոտ 2.3 միլիոն կնոջ մոտ, և ևս 670,000-ը մահացել են հիվանդությունից։ 

Սրանք պարզապես թվեր չեն, այլ առանձին մարդկային պատմություններ։ 

Բարձր եկամուտ ունեցող երկրներում կրծքագեղձի քաղցկեղի հնգամյա գոյատևման մակարդակը գերազանցում է 90%-ը, մինչդեռ Հնդկաստանում այն կազմում է 66%, իսկ Հարավային Աֆրիկայում՝ ընդամենը 40%։

Այս անհավասարությունները պայմանավորված են վաղ հայտնաբերման, ժամանակին ախտորոշման և արդյունավետ բուժման անհավասար հասանելիությամբ։ Եթե ներկայիս միտումը շարունակվի, կանխատեսվում է, որ մինչև 2050 թվականը հիվանդացության և մահացության մակարդակը կաճի 40%-ով։

Ի՞նչ անել կրծքագեղձի քաղցկեղը կանխարգելելու համար 

Կրծքագեղձի սկրինինգ քննությունն իրականցվում է․ 

  • Մինչև 40տ. կանանց – կրծքագեղձի ուլտրաձայնային զննություն /սոնոգրաֆիա/
  • 40-50տ. – կրծքագեղձի ամենամյա ուլտրաձայնային զննություն, որը ամեն 2 տարին մեկ ուղեկցվում է մամոգրաֆիկ հետազոտությամբ
  • 50տ. բարձր – մամոգրաֆիկ ամենամյա զննություն

Կրծքագեղձի հետևյալ փոփոխությունների դեպքում անպայման պետք է հետազոտվել․ 

  • առկա է կրծքագեղձի  չափի, ձևի և տեսքի փոփոխություն,
  • կրծքագեղձում շոշափել եք «գնդիկի» նման գոյացություն,
  • նկատելի է կրծքագեղձի մաշկի այտուցվածություն և կարմրություն,
  • պտուկի կամ արեոլայի (պտուկի շուրջ եղած մաշկը) ձևի և տեսքի փոփոխություն, 
  • արտադրություն կրծքագեղձերից։ 

Սիրելի՛ կանայք, անպայման հետազոտվե՛ք ժամանակին և հիշե՛ք, որ առողջությունը կարևոր է։